Meme Kanseri ve Tedavi

MEME  KANSERİ

 

Doç.Dr.Müjdat BALKAN
Meme  Kanseri (1)     Genel  Bilgiler
Heterojen  bir  hastalıklar   topluluğudur ( Agressiv  seyreden  tipleri  vardır).
Her  8 – 9  kadından  biri   Meme Ca  olur. ( Ömür  boyu  % 11 risk)
Kadınlarda  en  sık  rastlanan  kanserdir.
Kadınlarda  ölüme  neden  olan  kanserler  arasında  ikinci  sıklıkta  gelir.
40  yaşından  sonra  sıklığı  giderek  artar
Meme  Kanseri (2)     Genel  Bilgiler
Erkeklerde Meme  kanseri  nadirdir.       ( Klinikte  her  150  kadın  meme  Ca’ ne  karşılık  1  erkek meme Ca  görülür)
Meme  Ca. lerinin  % 10  kadarı  genetik  geçiş  gösteren  tiptedir
Genetik  sendromlar  over  ve kolon  kanserleri  ile  birlikte  olabilir.
Meme  Kanseri (3)
Östrojen  bağımlı  “Endokrin” bir  tümördür
Ooferektominin  hastalığın  gidişini  yavaşlattığı  110 yıldır  biliniyor
Batı  Dünyasında  sıklığı  giderek  artmaktadır
Çin,  Kore  ve  Japonya da  Meme  Ca. den  ölüm  hızı  daha  düşüktür

Meme  Kanseri (4)
1 g  Meme Ca  dokusu  8  yılda  gelişir
Tedavi  edilmezse  5 yıl  içinde  öldürür
Ölüm  daha  çok  uzak  organ  metastazlarından  olur
Meme  kanserinden  ölüm  son  yıllarda  azalmaya  başlamıştır

Meme  Kanseri (5)
Son  yıllarda   ölüm  hızının  düşme  nedenleri:
Erken  tanı   ( Mammografi, USG)

Adjuvan  tedavi  etkinliğinde  artış            (Hormonoterapi,  hedefe  uygun  KT ….. )
Meme  Kanseri  Tedavisi Mümkün  Bir  Hastalıktır
Erken  evrelerde   tedavisi  mümkün                  ( Evre I  ve  II )

Uzak  organ  metastazı  yapmış  ( Evre IV)  hastalığın  tedavisi  mümkün  değil)

Tedavi  multidisiplinerdir

Meme  Ca  Hekimler  Tarafından  iyi  Bilinmelidir

Çok   sık   görülüyor
Tedavisi  mümkün
Tanı  geciktikçe   pahalılaşıyor  ve  öldürücü  oluyor
Psikolojik  ve   Sosyal  etkileri    ağır
Eksik / yanlış  bilgi  nedeniyle  kadınlar  şaşırtılıyor
Meme: Anatomi, Fonksiyon (1)
Modifiye  bir  ter  bezidir
Süt  üretir.  Sekonder  sex  organıdır
Süt  asinilerde/ lobüllerde  üretilir
Duktuslarla  periferden  santrala  doğru  taşınır.
Meme  başında  6-8  adet  toplayıcı  geniş  duktus  vardır ( çapı : 1.5 mm)

Meme: Anatomi, Fonksiyon (2)
Meme  dendiğinde:
-  Deri  ( Areola – nipple kompleksi dahil)
-  Deri  altı  ve  bağ  dokusu  içinde           bulunan   yağ  dokusu
-  Bağ  dokusu
-  Damarlar ( Lenfatikler  dahil)
-  Sinirler

Meme: Anatomi, Fonksiyon (3)
-  Glandüler  doku   anlaşılır.

Hastalıkların  çoğu  terminal  duktus -  asini  birleşme  yerinden  kaynaklanır

Duktus  epiteli  2  katlı  bir  epiteldir         ( Bazal kat  myoepitelyal  hücreler)
Meme: Anatomi, Fonksiyon (4)
Glandüler  doku  ağırlıklı  olarak  üst  dış  kadranlarda  toplanmıştır.  Bu  nedenle  kanserlerin  yarıdan  fazlası  santral – üst dış  kadran  yerleşimlidir
Memenin  aksiller  kuyruğunda  veya  aksiller  meme  dokusunda da  kanser  gelişebilir.

Meme  Ca  Gelişimi  Açısından Risk  Faktörleri (1)

Kadın  olmak
Daha  önce  Meme  Ca  tanısı  almış  olmak
Birinci  dereceden  akrabalarda  Meme Ca  varlığı
40  yaşından  daha  yaşlı  olmak

Genetik – Ailevi  Meme  Ca
Genç  yaşta  görülürler
Bilateral  olma  eğilimi  var
Bazı  ailelerde  Over  kanseri  birlikteliği  var
BRCA-1 ve  2  gen  mutasyonları  genetik  Meme Ca  da  pozitif
P53  mutasyonu
Meme  Ca  Gelişimi  Açısından Risk  Faktörleri (2)
Uzun  süren  Östrojen   stimulasyonu
-  Erken  Menarşe
-  Geç  Menopoz
-  35  yaşından  önce  doğum  yapmamış  olmak
-  Emzirmemek
-  5  yıldan  daha  uzun  HRT
Meme Ca;  Histopatoloji (1)
Meme  kanseri  büyük  oranda  terminal  dukto-lobüler  birleşme  yerindeki  epitelden  köken  alan  bir  adenokanserdir
Meme  sarkomları  ( Bağ dokusu,  vasküler  kökenli)  nadirdir
***  Malign  Fillod  tümör***
Meme Ca;  Histopatoloji (2)
İnsitu  ( Bazal  membran  infiltre  değil)
Duktal  ( DCIS)
Lobüler  ( LCIS)
İnvaziv  ( Bazal  membran, stroma  tümör hücreleri  ile  infiltre,  metastaz  Potansiyeli  var )
A – Duktal
B – Lobüler  (  % 6 – 8 )

Meme Ca;  Histopatoloji (3)
A- İnvaziv   Duktal  Ca
Spesifik  olmayan  tip  ( % 70 )
Spesifik  tipler
Medüller ( % 3),                           Paget
Tubuler  ( %1)                             Skiröz
Cribriform
Kolloid, müsinöz ( % 2)
Adenoid  kistik
İnflamatuar  ( % 0.5 –1)
Meme Ca;  Histopatoloji (4)
B -  İnvaziv  Lobüler  Ca:
Multisentrik,  Bilateral  olma  eğilimi     var
Meme  Ca  Gelişim (1)
Stimulus ( Genetik, Östrojen )       Normal  Duktus  epiteli   Duktus  epitel  hiperplazisi                                      Atipik  duktal  hiperplazi   DCIS   invaziv  Duktal  Ca
LCIS    İnvaziv  Duktal  Ca
Bu  süreç  “On yıllar”  alıyor
Meme  Ca  Gelişim (2)
Hipotezler:
1-  Meme  Ca  lokal başlar, regional  yayılır. Sonra  uzak  organ  metastazı  yapar.
2 – Daha  başlangıçta  sistemik  bir  hastalıktır.  Kanda malign  hücreler  dolaşır.
3-  1 + 2  birlikte  geçerlidir
Meme  Ca  Gelişim (3)
Farklı  hipotezler  1870  yılından  bugüne  doğru  cerrahi  girişim  şeklini   değiştirdi ( Cerahi  girişimlerin  kapsamı  küçüldü)

Sistemik  adjuvan  tedavi  kavramını  getirdi.
Meme  Ca  Açısından  “Kanser  Öncüsü”  Lezyonlar
Şiddetli  duktus  epitel  hiperplazisi          ( 1.5 –2 kez)
Atipik  duktal  hiperplazi  (4-5 kez)
Lobüler  karsinoma  insitu ( Marker  lezyon
DCIS  (  8 – 9 kez )
Aile  hikayesi  +  ise, insidans  2  misli  artıyor  !
Duktal  Carcinoma İn  Situ       ( DCIS ) (1)
Giderek  daha  sık  saptanan  önemli  bir  hastalıktır.
Mammografi  ile  saptanan  kanserlerin  % 25 – 30 unu  oluşturur.
Bazal  membranı  aşmayan  bir  kanserdir
Lenf  nodu  metastazı  yapmaz
Duktal  Carcinoma İn  Situ       ( DCIS ) (2)
En çok  “Asemptomatik” hastada  mammografi  ile  saptanır
Küme  halinde  mikrokalsifikasyon  en  sık  rastlanan  bulgudur
Geniş  lokal  eksizyon + RT  veya  Mastektomi  ile  tedavi  edilir
Lokal  nükslerin  % 50’si  İnvaziv  Ca dir
Meme Ca;   Tanı (1)
Klinik
Görüntüleme  yöntemleri

Küçük  Tm =  UZUN  Yaşam  beklentisi
Küçük  tümörler  görüntüleme  yöntemleri  ile  daha  fazla  yakalanıyor !
KLİNİK  Değerlendirme  önemini  kaybetmedi
Meme Ca;   Tanı (2)
Klinik  değerlendirme:
Memenin  Paget  hastalığı:
Meme  başında  epidermis  içinde  kanser  hücreleri  ( Deride  egzama  türü  lezyon )
İnflamatuar  Meme  kanseri:  Yaygın Hiperemik,  ödemli,  lokal  ısı  artışı  olan,  Kitle var/yok  meme  kanseri

Meme Ca;   Tanı (3)
Klinik:
Sert ,  etrafa  fikse,  mobil  olmayan  kitle Meme  kanseri  düşündürür
Aksiller palpabl  lenf  adenopati  ile  birlikte  olabilir.
Memede  kitle + aksillada  sert  LN: Büyük  olasılıkla  Meme  Ca

Meme Ca;   Tanı (4)
Klinik:
Mastalji  tek  başına  nadiren  Meme  Ca  habercisi dir.
Meme başı  akıntısı:  Tek duktusdan  seröz  veya  kanlı  akıntı  Meme Ca  olabilir  ( Spontan  akıntı  önemli !) .  Sitoloji  negativ: Meme  Ca  ekarte  edilemez !

Meme Ca;   Tanı (5)
Klinik:
Meme  başı  retraksiyonu
Kolda  lenfödem
Memede  ödem  ve  portakal  kabuğu  manzarası
Deride  retraksiyon,  ülser
Lokal  ileri  evre  Meme Ca  belirtileridir !
Meme Ca;   Tanı (6)
Klinik:
Şüphe  ediyorsanız  görüntüleme  yöntemlerini  kullanın !
Az  şüphe  Hastayı  2 – 3 ay  sonra  kontrole  çağırın
Çok  şüphe    Biyopsi  yapın
Kesin  tanı: Sitoloji  veya  histopatoloji

Meme Ca;   Tanı (7)

Her  hastaya  biyopsi  yapılmaz.
Biyopsi  sayısını  minumumda  tutarak  maksimum  sayıda kanser  yakalamak  esastır
Bireysel  yaklaşım
Seçici  yaklaşım
Meme Ca;   Tanı (8)
Görüntüleme  Yöntemleri :

Mammografi
Ultrasonografi
Magnetik  rezonans  görüntüleme
Duktoskopi
MAMMOGRAFİ (1)
 40  Yaşından  sonra  “Rutin tarama”  amacıyla  yılda  1  kere  kullanılır
 Daha  genç  yaşlarda  “Liposkleroze  pattern”  yaygınlığı  nedeniyle  duyarlılık  düşüktür
 Nonpalpabl  lezyonların  “Stereotaktik”  olarak  “Tel” ile işaretlenmesine  olanak  verir

MAMMOGRAFİ (2)
 Düzensiz,  spiküler  çıkıntıları  olan  kitleler
 Küme  halinde  mikrokalsifikasyonlar
 Asimetrik  dansite  artışı   malignite  düşündürür.
 Ultrasonografiye  göre  daha  az operatör  bağımlıdır.

Ultrasonografi (1)
Kolay  uygulanır.  İstenen  sıklıkta  uygulanabilir.
Operatör  bağımlıdır.
Duktal  yapılar  daha  kolay ortaya  konabilir
USG  eşliğinde  ince  iğne  aspirasyon  sitolojisi  yapılabilir
Ultrasonografi (2)
Meme  koruyucu  cerrahiden   sonra  lokal  nüks  takibi  açısından  çok  önemli  bir  araçtır.

BİRÇOK  HASTADA , MAMMOGRAFİ VE  USG  BİRLİKTE  KULLANILIR
Kesin  Tanı
Sitolojik  veya  Histopatolojik  tanı  ile  konur
Her  hastaya  biyopsi yapılmaz
Minumum  biyopsi  ile  maksimum  kanser  yakalamak  istiyoruz
İnvaziv  girişimlerin  psikolojik  ve  ekonomik  boyutunu  unutmayalım !

Asemptomatik  Meme  Hastalığı  Kavramı (1)
Meme  kanserinden  ölümleri  azaltmak  için:
-  Erken   tanımak
-  Korunma (Kemoprevention)
-  Multidisipliner   tedavi
gerekiyor.
Asemptomatik  Meme  Hastalığı  Kavramı (2)
Ailevi  veya  kişisel  “Ek” bir  risk  faktörü   yoksa :
-  35  yaşında  ilk  defa  hekim                  muayenesi
-  Hastaya  kendi  kendini  muyene              etmeyi   öğretmek ( 1-2 ayda bir kez)

Asemptomatik  Meme  Hastalığı  Kavramı (3)
-  40  yaşından  itibaren  yılda  bir  kere hekim  muayenesi  +  görüntüleme  yöntemlerine   başvurmak
*  Mammografi
*  USG
*  Mammografi  +   USG
Asemptomatik  Meme  Hastalığı  Kavramı (4)
Bu   sayede:
Nonpalpabl  “ Şüpheli” lezyonlar  yakalanabiliyor.

Bu    lezyonlar  stereotaktik  meme     biyopsisi  ( Lumpektomi)  ile  histopatolojik  olarak  değerlendiriliyor

Asemptomatik  Meme  Hastalığı  Kavramı (5)

Malign  çıkanlar   Meme   koruyucu  cerrahi  için   iyi  bir  aday  oluyor
- Lumpektomi -  Tilektomi
- Aksiller  disseksiyon
-  Radyoterapi
-  Evrelendirme  sonrası   Adjuvant              tedavi
Asemptomatik  Meme  Hastalığı  Kavramı (6)
•    Bazı  hastalar  yılda  bir  kere  kontrole  çağrılıyor

• Bazı  hastalar  3 ay  sonra  veya  6  ay  sonra  kontrole  çağrılıyor

Meme  Kanseri  Tedavisi
Erken  evrelerde  tedavi  mümkün            ( Evre I , II )
Uzak  organ  metastazı  yapmış  ( Evre  IV  )  hastalığın  tedavisi  mümkün  değil
Sadece  palyasyon  mümkün  !
Tedavi  multidisiplinerdir.

Meme  Kanseri  Tedavisi          Cerrahi  Tedavi (1)
Meme  Koruyucu  Tedavi  ( MKC)

Modifiye  Radikal  Mastektomi  (MRM)

MRM  +  Rekonstrüksiyon  ( ? )

Meme  Kanseri  Tedavisi          Cerrahi  Tedavi (2)

Günümüzde  terkedilen :

 Radikal  Mastektomi  ( RM)
 RM  +  Mammaria  interna Lenf  Nodu disseksiyonu

MEME  KANSERİ  TEDAVİSİ MEME  KORUYUCU  TEDAVİ
LUMPEKTOMİ  – TİLEKTOMİ   +

AKSİLLER  DİSSEKSİYON   +
( Düzey  I – II ;  I – II – III )

MEMEYE  EKSTERNAL  RADYOTERAPİ

MKC;  Endikasyonlar
Hastanın  istemesi
Tümör  büyüklüğü  ile  meme  büyüklüğü arasında  uyum olması

En  önemli  avantajı: ESTETİK  SONUÇ

MKC;  Kontrendikasyonlar
Hastanın  istememesi
Gebelik
Radyoterapiye  kontrendikasyon
Multisentrik  tümörler
Lobüler  Meme  Ca ?
Palpabl  aksiller  lenf  nodları
Tümör/ meme  volümü  uyumsuzluğu

MEME  KANSERİ  TEDAVİSİ MODİFİYE  RADİKAL  MASTEKTOMİ
AREOLA -  NİPPLE   KOMPLEKSİ  VE  ELİPTİK  DERİ  +
BÜTÜN  MEME  DOKUSU

PEKTORAL  KAS  FASSİASI
PEKTORALİS  MİNÖR  KASI   +
AKSİLLER  DİSSEKSİYON

MRM; Endikasyonlar
Hastanın  tercihi
MKC’den  sonra  lokal  rekürrens
RT’ye  kontrendikasyon
Daha  önce  göğüs  duvarı  üzerine  RT  almış  olmak
MKC’nin  başka  bir  nedenle  kontrendike  olması
MKC’den  estetik  fayda  beklenmemesi
MKC  ve  MRM’nin  Karşılaştırılması (1)
Hayatta  kalma  süresi  aynı  ( Eşit  evreler  ve  uygun  tedavide )
MKC’de  estetik  avantaj  var;   Organ  kaybı  yok
Lokal   rekürrens  problemi  var               ( MRM’de  göğüs  duvarı  rekürrensinin  anlamı  daha  farklı )
MKC  daha  pahalı  ve  zahmetli

MKC  ve  MRM’nin  Karşılaştırılması (2)
MKC’de  lokal  rekürrens  açısından  izlem  daha  pahalı  ve  zahmetli
Sonuç:
MKC’de  estetik  sonuç  en  önemli  avantaj
Bu  sağlanamıyorsa  MKC  avantajlı  değil

MKC  ve  MRM’nin  Karşılaştırılması (3)
MRM’de  organ  kaybı  var  ( Bu  durum  kadın  hayatı  üzerinde  sanıldığından daha  etkili  ! )
Her  iki  yöntemde  de  sonraki  “Adjuvant  tedavi ” yaklaşımı  aynı  !
Adjuvant  tedavi  “Tümör  özellikleri”  ve  “Evre”  ile  ilgili !!

Cerrahi  Tedavi : Aksillanın  Değerlendirilmesi

Aksiller   Disseksiyon

Sentinel  Lenf  Nodu  Biyopsisi
Henüz  rutin  değil
Tümörün  drene  olduğu  ilk  lenf  nodunun  çıkarılması

Meme  Ca.’ de Adjuant  Tedavi
Neden   gereksinim  duyuluyor ?
Meme  Ca.  daha  başlangıçta  sistemik  bir  hastalıktır ( Hipotez)
Endikasyonlar:
Sadece  T <  1.5 cm, aksilla negatif, Grade I  Tm.  de  gerek  olmayabilir
Hastaların  % 80-90’ da  yapılıyor.

Meme  Ca.’ de Adjuant  Tedavi

Kemoterapi
Hormonoterapi
Kemoterapi  +  Hormonoterapi
İmmünoterapi  ( Trastuzumab -Herceptin)
RADYOTERAPİ

Meme  Ca.’ de Adjuant  Tedavi

Radyoterapi   -  Eksternal
-   Brakiterapi
-   İntraoperatif  RT
MKC’de    daima
MRM’den  sonra  bazen

MKC  ve  RT
RT   yapılmazsa  lokal  rekürrens  artar !

Bu  oran  5  yıl  içinde  % 20  den  fazla  olur.

MRM’den  sonra  RT

Pektoral  kasa  yakın  veya  infilte  tümör
Aksiller  lenf  nodlarında  3  den  fazla  metastaz
Lenf  nodu  metastazının  ekstrakapsüler  yayılım  göstermiş  olması

Meme  Ca’de  Prognoz (1)
Tümör  büyüklüğü
Lenf  nodu  metastazı  yokluğu/ varlığı
LN  metastaz  sayısı
Tümör  karakteristikleri ( Grade, vasküler  invazyon,  ER……)

ASIL  ÖNEMLİ  OLAN   EVRE

TNM  Sistemi
T:   2  /    2 – 5  /  >  5  cm
N:   Aksiller  Lenf  nodu  met.  Var / yok
M:  M1   uzak  organ  metastazı  var

Evre I:  Lenf  Nodu  metastazı  olmayacak
Evre  III:  Lokal  ileri  evre  Meme  Ca
Meme  Ca’de  Prognoz (2)
Lenf  nodu  negatif  hastalarda                 5  yıl  yaşam  şansı    % 92

LN  metastazı    1-3 (+)  olanlarda    % 81

LN   metastazı  4  ve   > 4  ise     % 57

Meme  Ca’de  Prognoz (3)
Eğer  Lenf  nodu  negatif  ise  ve :
T <  1  cm  ise  5  yıl  yaşam  şansı  % 99
T  1-3 cm  ise                                     % 89
T  3-5  cm  ise                                    % 86

Meme  Ca’de  Prognoz (4)   TÜMÖR KARAKTERİSTİKLERİ
• Histolojik  grade  ( I, II, III)
• Mitotik  indeks
• Vasküler,  lenfatik,  perinöral  invazyon
• Histopatoloji  ( Özel  tipler  daha  iyi  seyirli ? )
• Biyolojik  Belirteçler
Biyolojik  Belirteçler (1)
Östrojen  reseptörü  ( ER)
Progesteron  reseptörü ( PR)
C ErbB-2 ( Her2/neu)
p53
EGFR, KI 67
Prognoz  üzerine  etkileri  çok  fazla  değil
Biyolojik  Belirteçler (2)
Tedaviyi  yönlendirmeleri   açısından  önemleri  var. Örnek:
ER +  ise    Tamoksifen   verilir
ErbB-2 + ise  Tamoksifen  direnci ?
Doksorubisinli  KT tercih
Herceptin  tedavisi  endike
P53 mut. +  ise  Adj. ted. olarak  KT  tercih

Meme  Ca  Tedavisi  Sonrası  Takip ( MKC) (1)
Lokal  rekürrens
Sistemik  metastaz

Takip  multidisipliner  olarak  yapılmalıdır
Bireysel  yaklaşım  önemlidir
Örnek: 5 mm lik  bir  meme  Ca  her  3 ayda  bir  kontrole  çağrılmaz
Meme  Ca  Tedavisi  Sonrası  Takip ( MKC) (2)
Lokal  rekürrens
MKC:  Fizik  mua  +  USG  değerli

MRM :  Fizik  muayene  yeterli
Göğüs  duvarı  rekürrensi  kötü  bir  prognostik  faktör !

Benzer Yazılar

Kanser ağrıları nasıl geçer? Çözüm
Kanser ağrılarına çare, kanser ağrısına ne iyi gelir, kanser ağrısı nasıl geçer, kanser ağrısı Devamı...
Mastektomi Nedir
Mastektomi Nedir Mastektomi kısaca memenin alınması demektir. Ancak meme kanseri ameliyatında, her zaman memenin Devamı...
Sancılı Adet
Sancılı Adet (Dismenore) Bu periodik ağrı alt karında, orta hatta şiddetli kramp tarzında olup iç kasık Devamı...
Prostat Tümörleri Hakkında Herşey
PROSTAT TÜMÖRLERİ Erkek üreme organlarından biri olan prostatın yapı ve işlevlerini etkileyen bozukluklar Devamı...

Toplam 0 Yorum Yapılmış

Alttaki formu doldurup yorumunuzu ekleyebilirsiniz




Sağlık Bilgileri Sağlık Bilgileri
Valid CSS! Valid XHTML 1.0 Transitional

Facebook